Bach en Enquist: concert in een waas van doem

Ivo Jansen & Anna Enquist

• Contrapunt (muziek van Bach, tekst van Enquist)
• Gezien: Paleis Het Loo, Apeldoorn, 26/5/2012

Door René de Cocq
(In: De Stentor: 29 mei 2012)

Ze oogt klein, broos, kwetsbaar, Anna Enquist, als ze het podium betreedt. Maar ze straalt wel een soort autoriteit uit, waardigheid, rust, beheersing, zeker als ze begint met het voorlezen van het eerste fragment uit haar boek ‘Contrapunt’, het boek waarin ze een aantal liefdes uit haar leven op intrigerende wijze met elkaar vervlecht. De liefde voor muziek, en dan vooral de muziek van Bach, de liefde voor taal, en bovenal de liefde voor haar dochter die ze moest verliezen door een verkeersongeluk.

Ze leest perfect voor, met een aangename donkere stem, en de fragmenten beginnen onschuldig, voor wie de voorgeschiedenis niet kent: vertederende anekdotes uit het leven van ‘de dochter’, gezien door de ogen van ‘de vrouw’, afgewisseld met de worsteling met de bladmuziek van de Goldbergvariaties van Bach, en bespiegelingen over het leven van de componist.

Maar er ligt een waas van doem over de vertellingen, van aanstormende tragiek, die steeds voelbaarder is in de fijn gebeeldhouwde taal van Enquist en in de intonatie waarmee ze leest. In de gekozen fragmenten komt het fatale ongeluk zelf niet met zoveel woorden voor, maar de balzaal van Paleis Het Loo is volgepakt met goede verstaanders, die Enquist ademloos volgen.

Haar woorden zijn ingebed in de Goldbergvariaties, in de vertolking van pianist Ivo Jansen, met wie Anna Enquist al elf jaar lang duoprojecten doet: muziek en literatuur. Eerder  kwamen componisten langs als Chopin, Schumann, Janécek, Prokofjef en Debussy, nu vonden ze elkaar eindelijk bij Bach, voor beiden misschien wel zoiets als het begin en het einde van de muziek.

Het gaat hier natuurlijk vooral om particuliere zaken, en er zijn vast wel mensen die de emoties rond het verlies van een dochter té particulier vinden, hoe prachtig ook verwoord. Maar wie er zaterdag bij was, mag zich gelukkig prijzen. Een heel bijzonder ‘concert’.